Thấy tôi mua một tờ báo chuyên rao vặt để tìm một chiếc ô tô ưng ý, Ngọc- người cháu rể là dân chơi xe ô tô cười to: “Chú đừng tin những gì họ nói qua điện thoại. Đấy đều là những xe mông má”. Kể cả khi trực tiếp xem xe, rõ hấp dẫn nhưng có thể là xe tai nạn, xe chuyển vùng hoặc là xe “đểu”. Nhiều thợ xe còn chào hàng cả những biển cực đẹp, song khi thỏa thuận giá cả, tiền trao, mời lời ra là biển… vớ vẩn”.

“Tại sao lại có chuyện đó”? Tôi hỏi: “Người có nhu cầu vẫn thích mua bán ô tô không cần giấy tờ, vì ngại các thủ tục sang tên, chuyển nhượng, thuế. Đây là nguyên nhân, nhiều người mua xe xong đành cắn răng mất tiền vì mua phải xe tái xuất, xe tranh chấp, thậm chí xe ăn cắp”. Ngọc trả lời ráo hoảnh.

Trăm kiểu “thịt” khách…

Hà Nội chưa có chợ xe ô tô cũ theo đúng nghĩa. Nhưng khi theo dân buôn xe nói, tôi mới “à” lên, phố Phùng Hưng, chùa Hà, Lê Thánh Tông, Trần Khát Chân, Nguyễn Khoái, Láng Hạ… hóa ra đều đã… là chợ.

Ngọc bảo: “Nếu chú không có người am hiểu người am hiểu xe đi cùng thì rất dễ bị “thịt” . Thị trường xe cũ hiện nay chủ yếu bán chạy dòng xe liên doanh: Daewoo Lanos đời 2002- 2003 chạy 1 vạn km, giá 12.000 USD, Mitsubitshi Grandis đời 2004- 2005 chạy chừng 2 vạn km, giá xấp xỉ 30.000 USD… Dòng xe ít tiền hơn: Matiz S, Suzuki, Wangon S… giá chỉ 5.000- 8.000 USD. Các xe nhập khẩu từ Nissan, Mazda, Toyota… đời từ 1992- 2000 giá cũng dưới 15.000 USD.

Những xe này hầu như “lý lịch” chuẩn và giá cả không đắt, chủ yếu đã qua tay vài chủ, có thể xe chỉ xước xát hay chủ xe chỉ muốn lên đời xe “xịn”, nên bán. Nhưng đấy là mua chính chủ, còn qua thợ, mọi chuyện sẽ hoàn toàn khác. Chỉ 5 ngày nó sẽ thành những chiếc “long lanh” có mặt ở chợ”.

Mới nghe “khúc dạo đầu” của ca khúc “buôn xe”, tôi đã phát hoảng. Càng đi sâu vào nghề, thấy đúng là việc phong danh hiệu “nghệ nhân” cho những tay buôn quả là có lý, vì những kiểu “thịt” khách của làng thợ xe còn rắc rối hơn cả đường đi trong tổ mối.

Ngọc cho biết, những xe này lãi không nhiều, thợ xe chỉ được chừng 500- 700 USD, còn nếu kí gửi vào các salon, garage mới lãi 1.500 USD. Nhưng để “ăn” hơn, dân buôn xe hay đi tỉnh tìm hàng thanh lý của các cơ quan, doanh nghiệp, làm các thủ tục chuyển vùng, “nâng đời” nội thất, thay đệm ghế, sàn ô tô, vô lăng, các trò giải trí, băng đĩa nhạc, đài, DVD, quay lại đồng hồ km, thay lốp… bán chêch lệch cả chục nghìn USD. Nhưng cánh thợ xe khoái nhất là mua được xe tai nạn. Thậm chí có con xe rớt xuống vực, nát bét rồi, chỉ sau nửa tháng đã bon bon trên đường. Nếu vớ được con xe mà chủ nó gặp tai nạn, chủ nó chết bất đắc kỳ tử thì không gì “đỉnh” bằng, người nhà của kẻ xấu số thường bán tống bán tháo với cái giá bèo bọt.

Những con xe tai nạn sau khi được “tút” lại, đến cả thợ xe cũng khó lòng nhận ra những vết trầy xước ở dưới gầm xe - nơi hay chịu va quyệt nhất, chứ đừng nói đến những vết xước sơn hay những vết rộp ở thân xe. Một khi những “bài”, những “tủ” được huy động thì những chiếc xe “chết” cũng được hồi sinh như có phép thần. Nếu như các con xe thông thường, giỏi lắm thợ chỉ “quay” được của khách gần ngàn USD, thì những xe tai nạn không dễ ước đoán được lời lãi, miễn là gặp “gà”. Có con sau khi “tút” lại, lời được hơn chục ngàn đô không phải là chuyện quá xa lạ.

“Đấy là mẹo bịp “gà”, chứ bịp làm sao được “thợ”. Nếu chú còn có ý định mua, cứ yên tâm đi. Thợ luộc xe chỉ đánh bóng được sơn, chứ làm sao đánh bóng được từng ốc vít, làm sao mà “hồi” được những gioăng cao su đã mòn, hay khe hở giữa các tấm ốp? Cháu “trả học phí” mãi mới nắm “những bài này đấy”, thằng cháu quý hóa vỗ vai tôi động viên khi thấy tôi gần như tuyệt vọng…

Ô tô cũng khai man "lý lịch"

Trong trăm ngàn kiểu lừa, chuyện làm lại nội thất, âm thanh, đèn, gương…, rồi chỉnh lại số km đã chạy xuống bằng nửa, sơn lại vỏ xe, sau đó đăng quảng cáo trên báo, trang web, đưa vào các garage ký gửi hoặc trưng hàng ngay tại các điểm đỗ, trông giữ ô tô trên đường phố mới chỉ là giai đoạn một và dĩ nhiên, nó còn đơn giản hơn rất nhiêù so với các công đoạn cực kỳ tinh vi khác.

Tai nạn luôn là loại xe được các thợ tranh giành quyết liệt. Nhiều vụ tai nạn khi người chết chưa kịp an táng, đã có dăm ba thợ chầu chực hỏi thăm rồi. Chưa hết, giới buôn xe bây giờ còn kết thân với các hãng bảo hiểm và thường ăn dơ với nhân viên bảo hiểm cho xe đến xưởng của mình, cho cò ve vãn, ép giá khách bán xe. Một kiểu làm ăn khác là hợp tác với các cửa hàng cầm đồ. Vì thế nên cảnh giác với các xe không có nguồn gốc rõ ràng, xe tranh chấp.

Thằng cháu buôn tôi dẫn tôi đến Phi, một tay buôn xe đến chợ Phùng Hưng. Phi phải đóng học phí cao cho những sơ suất như thế. Một bài khác cho các thợ xe mới vào nghề cũng phải học thuộc lòng, đó là làm đăng kiểm. Thằng cháu tưởng chừng là vua xe cũ của tôi chính là nạn nhân cách đây hơn một năm.

Tháng 6-2006, qua mạng, Ngọc phát hiện một con “Mẹc” S500 đời 2004 giá 58.500 USD, rẻ 1/3 so với giá thị trường. Chiếc xe này nhập khẩu, nội thất cực đẹp, gầm xe, sát xi đều chứng tỏ rất mới. Tuy nhiên, khi yêu cầu làm hồ sơ xe và tiến hành các thủ tục chuyển nhượng, chủ xe bảo chỉ thích mua bán trao tay.

Nghi ngờ, Ngọc nhờ tra đăng ký xe và cũng phát hiện hồ sơ của xe này cũng là “Mẹc” nhưng là đời 2000. Tuấn “con” khi nghe chuyện này cho biết: Đấy là “chiêu” biến xe cũ thành xe mới khá “độc” của dân buôn hiện nay. Những xe thương hiệu nổi tiếng như Honda, Toyota, Mazda,…săp hết thời hạn lưu hành được mua lại với giá 10-20 triệu đồng, được chuyển vùng, đăng ký tiền biển mới sau đó chính thức được “hóa giá” trong bãi sắt vụn. Dân buôn những xe nhập lậu, xe tái xuất với giá chỉ khoảng dưới 20.000 USD, sau đó bắn số khung, số máy của xe cũ vào xe mới, làm đăng kiểm mới rồi bán ra thị trường bằng giá xe “xịn”, ăn chênh lệch hàng chục nghìn USD. Song có lẽ thế, người mua xe cũng đỡ cho là bị “gà”. Với người tiêu dùng, việc mua phải xe trộm cắp mới thật là tai họa…

Chút kinh nghiệm “còi”

Khi đi mua xe cũ tại các garage bao giờ cũng bị nói thách khoảng 1.000- 1.500 USD. Đấy chưa kể giá dịch vụ cho một lần chỉnh sửa hạ chỉ số đồng hồ km khoảng 30 USD (trừ dòng xe Mercedes và Ford, Escape không thể thay đổi được vì bộ giải mã của hai dòng xe này được bảo mật, nếu cố làm có thể hỏng đồng hồ), dân buôn đã có lãi khoảng 300- 500 USD khi bán được một chiếc ô tô cũ.

Do đó, nếu muốn mua xe tốt, bền, đẹp, rẻ như tôi, bắt buộc phải qua một lớp… xóa mù kiến thức về ô tô. Một xe có động cơ còn tốt, có khớp nối cao su trong hệ thống làm mát hoặc điều hòa rất mềm, không bị nứt hoặc lão hóa, xe khi lái tốc độ cao không bị rung tay, tốc độ bình thường, vô lăng cân bằng, khi tăng hay giảm số thì côn số ngọt, không có tiếng va đập của kim loại và phát ra tiếng giật cục. Khi kiểm tra xe, nên mở cánh cửa xem độ dơ nhiều hay ít, dùng nam châm di nhẹ lên bề mặt của xe để phát hiện mức độ tai nạn, nếu có…

Tuy nhiên nếu không có quan hệ với dân buôn, tôi đoán chắc, dễ đến 80% người mua vẫn bị trúng kế của những ông chủ garage chuyên kinh doanh xe cũ. Thế nên chuyện “bắt vở”… thợ xe xem ra cũng chỉ là lời nhắc nhở của riêng tôi khi đi mua xe cũ mà thôi…

Theo Đại đoàn kết